(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
8.31. అధ్యాయః 031
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Topics
కర్ణస్య రణప్రయాణకాలే దుర్నిమిత్తప్రాదుర్భావః॥ 1 ॥
కర్ణేనాత్మశ్లాఘనపూర్వకం పార్థవధే ప్రతిజ్ఞాతే తదసహమానేన శల్యేనార్జునప్రశంసనపూర్వకం కర్ణోపాలంభః॥ 2 ॥
Mahabharata - Karna Parva - Chapter Text

సంజయ ఉవాచ। 8-31-0x(4914)(56378)
దృష్ట్వా కర్ణం మహావీర్యం యుయుత్సం సమవస్థితం।
చుక్రుశుః కురవః సర్వే హృష్టరూపాః సమంతతః॥ 8-31-1(56379)
తతో దుందుభినిర్ఘోషైర్భేరీణాం నినదేన చ।
కోణశబ్దైశ్చ వివిధైర్గర్జితైశ్చ తరస్వినాం।
నిర్యయుస్తావకాః సర్వే మృత్యుం కృత్వా నివర్తనం॥ 8-31-2(56380)
ప్రయాతే తు తతః కర్ణే రథేషు మదితేషు చ।
చచాల చ మహీ సర్వా రరాస చ సువిస్వరం॥ 8-31-3(56381)
నిఃసరంతో వ్యదృశ్యంత సూర్యాత్సప్త మహాగ్రహాః॥ 8-31-4(56382)
ఉల్కాపాతాశ్చ సంజజ్ఞుర్దిగ్దాహాశ్చైవ దారుణాః।
తథాఽశన్యశ్చ సంపేతుర్వవుర్వాతాశ్చ భైరవాః॥ 8-31-5(56383)
మృగపక్షిగణాశ్చైవ పృతనాం బహుశస్తవ।
అపసవ్యం తదా చక్రుర్వేదయంతో మహాభయం॥ 8-31-6(56384)
ప్రస్థితస్య చ కర్ణస్య నిపేతుస్తురగా భువి।
అస్థివర్షం చ పతితమంతరిక్షాద్భయానకం॥ 8-31-7(56385)
జజ్వలుశ్చైవ శస్త్రాణి ధ్వజాశ్చైవ చకంపిరే।
అశ్రూణి చ వ్యముంచంత వాహనాని విశాంపతే॥ 8-31-8(56386)
ఏతే చాన్యే చ బహవ ఉత్పాతాస్తత్ర మారిష।
సముత్పేతుర్వినాశాయ కౌరవాణాం సుదారుణాః॥ 8-31-9(56387)
న చ తాన్గణయామాసుః సర్వే దైవేన మోహితాః।
ప్రస్థితం సూతపుత్రం చ జయేత్సూచుర్నరాధిపాః॥ 8-31-10(56388)
`శల్యేన సహితం దృష్ట్వా కర్ణమాహవశోభినం'।
నిర్జితాన్పాండవాంశ్చైవ మేనిరే తత్ర కౌరవాః॥ 8-31-11(56389)
తతో రథస్థః పరవీరహంతా
భీష్మద్రోణవతివీర్యౌ సమీక్ష్య।
సముజ్జ్వలన్భాస్కరపావకాభో
వైకర్తనోఽసౌ రథకుంజరో వృషా॥ 8-31-12(56390)
అలం మనుష్యస్య సుఖాయ వర్తితుం
తథాహి యుద్వే నిహతః పరైర్గురుః॥ 8-31-20(56398)
హుతాశనాదిత్యసమానతేజసం
పరాక్రమే విష్ణుపురందరోపమం॥
నయే బ-హస్పత్యుశనఃసమం సదా
న చైనమస్త్రం తదుపాస్త దుఃసహం॥ 8-31-21(56399)
సంప్రాక్రుష్టే రుదితస్త్రీకుమారే
పరాభూతే పౌరుషే ధార్తరాష్ట్రే।
కృత్యం మయా నాద్య జానామి శల్య
ప్రయాహి తస్మాద్ద్విషతామనీకం॥ 8-31-22(56400)
స యత్ర రాజా పాండవః సత్యసంధో
వ్యవస్థితో భీమసేనార్జునౌ చ।
స వాసుదేవః సాత్యకిః సృంజయాశ్చ
యమౌ చ కస్తాన్విషహేన్మదన్యః॥ 8-31-23(56401)
తస్మాత్క్షిప్రం మద్రపతే ప్రయాహి
రణే పాంచాలాన్పాండవాన్సృంజయాంశ్చ।
తాన్వా హనిష్యామి సమేత్య సంఖ్యే
యాస్యామి వా ద్రోణముఖో యమాయ॥ 8-31-24(56402)
న త్వేవాహం న గమిష్యామి మధ్యే
తేషాం శూరాణామితి శల్యాద్య విద్వి।
మిత్రద్రోహో మర్షణీయో న మేఽయం
త్యక్త్వా ప్రాణాననుయాస్యామి ద్రోణం॥ 8-31-25(56403)
ప్రాజ్ఞస్య మూఢస్య చ జీవితాంతే
నాస్తి ప్రమోక్షోఽంతకసన్నిభస్య।
అతో విద్వన్నభియోత్స్యామి పార్థం
దిష్టం న శక్యం వ్యతివర్తితుం వై॥ 8-31-26(56404)
కల్యాణవృత్తః సతతం హి రాజా
వైచిత్రవీర్యస్య సుతో మమాసీత్।
తస్యార్థసిద్వ్యర్థమహం త్యజామి
ప్రియాన్భోగాందుస్త్యజం జీవితం చ॥ 8-31-27(56405)
వైయాఘ్రచర్మాణమకూజనాక్షం
హైమం త్రికోశం రజతత్రివేణుం।
రథప్రబర్హం తురగప్రబార్హై--
ర్యుక్తం ప్రాదాన్మహ్యమిమం హి రామః॥ 8-31-28(56406)
ధనూంషి చిత్రాణి నిరీక్ష్య శల్య
ధ్వజాన్గదాః సాయకాంశ్చోగ్రరూపాన్।
అసిం చ దీప్తం పరమాయుధం చ
శంఖం చ శుభ్రం స్వనవంతముగ్రం॥ 8-31-29(56407)
పతాకినం వజ్రనిపాతనిః స్వనం
సితాశ్వయుక్తం శుభతూణశోభితం।
ఇమం సమాస్థాయ రథర్షభం రణే
దృఢం హనిష్యాంయహమర్జునం బలాత్॥ 8-31-30(56408)
తం చేన్మృత్యుః సర్వహరోఽభిరక్షే--
త్సదాఽప్రమత్తః సమరే పాండుపుత్రం।
తం వా హనిష్యామి రణే సమేత్య
యాస్యామి వా ద్రోణముఖో యమాయ॥ 8-31-31(56409)
యమవరుణకుబేరవాసవా వా
యది యుగపత్సగణా మహాహవే।
జుగుపురిహ సమేత్య ఫల్గునం
కిము బహునా సహ తైర్జయామి తం॥ 8-31-32(56410)
సంజయ ఉవాచ। 8-31-33x(4915)
ఇతి రణరభసస్య కత్థత--
స్తదుపనిశంయ వచః స మద్రరాట్।
అవహసదవమన్య వీర్యవాన్
ప్రతిషిషిధే చ జగాద చోత్తరం॥ 8-31-33(56411)
శల్య ఉవాచ। 8-31-34x(4916)
విరమ విరమ కర్ణ కత్థనా--
దతిరభసోఽప్యతివాచముక్తవాన్।
క్వ చ హి నరవరో ధనంజయః
క్వ పునరిహ త్వమహో నరాధమః॥ 8-31-34(56412)
యదుసదనముపేంద్రపాలితం
త్రిదివమివామరరాజరక్షితం।
ప్రసభమతివిలోడ్య కో హరే--
త్పురుషవరావరజామృతేఽర్జునాత్॥ 8-31-35(56413)
త్రిభువనసృజమీశ్వరేశ్వరం
క ఇహ పుమాన్భవమాహ్వయేద్యుధి।
మృగవధకలహే ఋతేఽర్జునాత్
సురపతివీర్యసమప్రభావతః॥ 8-31-36(56414)
అసురసురమహోరగాన్నరాన్
గరుడపిశాచసయక్షరాక్షసాన్।
ఇషుభిరజయదగ్నిగౌరవాత్
స్వభిలషితం చ హవిర్దదౌ జయః॥ 8-31-37(56415)
స్మరసి నను యదా పరైర్హృతః
సహధృతరాష్ట్రసుతో విమోక్షితః।
అధిరథజ నరోత్తమైర్యుతాన్
కురుషు బహూన్వినిహత్య తానరీన్॥ 8-31-38(56416)
ప్రథమమపి పలాయితే త్వయి
ప్రియకలహా ధృతరాష్ట్రసూనవః।
స్మరసి నను యదా ప్రమోచితాః
ఖచరగణానవజిత్య పాండవైః॥ 8-31-39(56417)
సముదితబలవాహనాః పునః
పురుషవరేణ జితాః స్థ గోగ్రహే।
సగురుగురుసుతాః సభీష్మకాః
కిము న జితః స తదా త్వయాఽర్జునః॥ 8-31-40(56418)
ఇదమపరముపస్థితం పున--
స్తవ నిధనాయ సుయుద్వమద్య వై।
యది న రిపుభయాత్పలాయసే
సమరగతోఽద్య హతోఽసి సూతజ॥ 8-31-41(56419)
సంజయ ఉవాచ। 8-31-42x(4917)
ఇతి బహుపరుషం ప్రభాషతి
ప్రమనసి మద్రపతౌ రిపుస్తవం।
భృశమభిరుషితః సరంతపః
కురుపృతనాపతిరాహ మద్రపం॥ 8-31-42(56420)
కర్ణ ఉవాచ। 8-31-43x(4918)
భవతు భవతు కిం వికత్థసే
నను మర్మ తస్య హి యుద్ధముద్యతం।
యది స జయతి మామిహాహవే
తత ఇదమస్తు సుకత్థితం తవ॥ 8-31-43(56421)
సంజయ ఉవాచ। 8-31-44x(4919)
ఏవమస్త్వితి మద్రేశ ఉక్త్వా నోత్తరముక్తవాన్।
యాహి శల్యేతి చాప్యేనం కంర్ణః ప్రాహ యుయుత్సయా॥ 8-31-44(56422)
స రథః ప్రయయౌ శత్రూన్నిఘ్నతః శల్యసారథిః।
నిఘ్నన్నమిత్రాన్సమరే తమోఘ్నః సవితా యథా॥ 8-31-45(56423)
తతః ప్రాయాత్ప్రీతిమాన్వై రథేన
వైయాఘ్రేణ శ్వేతయుజాఽథ కర్ణః।
స చాలోక్య ధ్వజినీం పాండవానాం
ధనంజయం త్వరయా పర్యపృచ్ఛత్॥ ॥ 8-31-46(56424)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే కర్ణపర్వణి ఏకత్రింశోఽధ్యాయః॥ 31 ॥

Mahabharata - Karna Parva - Chapter Footnotes
8-31-2 తరస్వినామశ్వాదీనాం॥
8-31-3 రరాస శబ్దం చకార॥
8-31-4 నిఃసరంతో యుద్ధార్థమితి శేషః।
సూర్యాత్సూర్యమారభ్య। సూర్యాదయోఽన్యోన్యం యుధ్యంతీత్యర్థః॥
8-31-12 భీష్మద్రోణౌ అతిక్రాంతం వీర్యం యయోస్తావతివీర్యౌ సమీక్ష్య స్వకృత్యమాలోచ్య జగాదేత్యుత్తరేణాన్వయః॥
8-31-16 8-31-18 ఆతురాన్ ఆసన్నమృత్యూన్॥
8-31-19 భావxxxxxమాతి నిశ్చయం॥
8-31-20 అస్త్రాదీని మనుష్యస్య సుఖాయxxxxxxగితి సంబంధః॥
8-31-21 ఉపాస్త ఉపాతిష్ఠత। త్రాతుమిxxxxxx అస్త్రాది॥
8-31-25 తేషాం భీష్మాదీనాం మధ్యే న గమిష్యామీతి న అపితు గమిష్యాంయేవేత్యర్థః।
సంగ్రామాత్పలాయనే హి మిత్రస్య దుర్యోధనస్య ద్రోహః కృతః స్యాత్తచ్చాసహ్యం॥
8-31-26 జీవితాంతే ఆయుషః సమాప్తౌ ప్రమోక్షో మృత్యునివర్తనం॥
8-31-28 వైయాఘ్రచర్మాణం వ్యాఘ్రచర్మపరివృతం॥
8-31-33 రణరభసస్య రణోత్కటస్య॥
8-31-34 అతిరభసోఽపి త్వం అతివాచం స్వసామర్థ్యాదధికాం॥
8-31-35 పురుషవరస్య కృష్ణస్యావరజాం కనీయసీం సుభద్రాం॥
8-31-39 ఖచరగణాన్ గంధర్వాన్॥
8-31-46 శ్వేతయుజా శ్వేతాశ్వయుజా॥
8-31-31 ఏకత్రింశోఽధ్యాయః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.